خواص كاربردي ترموكوپلها
خواص كاربردي ترموكوپلها
محسن جزمي
معمولأ ترموكوپلها به سه دسته استاندارد فلزي كمياب ، استاندارد پايه فلزي و غير استاندارد تقسيم مي شوند . انواع ترموکوپلهاي ذکر شده درجدول زیر پوشش دهنده اغلب نيازهاي اندازه گيري مي باشند ولي با اينحال آنها تمامي نيازها را پوشش نمي دهند و بطور پيوسته تحقيقات براي ساخت انواع ديگر ترموکوپل انجام مي گيرد.
|
نـوع |
تركيب مـواد (شاخه A / شاخه B ) |
T |
مس / آلياژ مس - نيكل |
|
E |
آلياژ نيكل - كروم / آلياژ مس - نيکل |
|
J |
آهن / آلياژ مس - نيكل |
|
K |
آلياژ نيكل-كروم / آلياژ نيكل- آلومينيوم |
|
N |
آلياژ نيكل-كروم- سيليکون / آلياژ نيكل- سيليكون |
|
R |
پلاتين - ۱۳% راديوم / پلاتين |
|
S |
پلاتين - ۱۰% راديوم / پلاتين |
|
B |
پلاتين - ۳۰% راديوم / پلاتين - ۶% راديوم |
ترکيبات ونام تجاري انواع ترموکوپل استاندارد
بمنظور انتخاب يک نوع ترموکوپل براي يک کاربرد خاص ، دانش و اطلاع جزئي از خواص مواد ،مورد نياز است . جداول زير در برگيرنده برخي از اين اطلاعات مي باشند .همچنين در ادامه برخي اطلاعات پايه اوليه در مورد خواص ونحوه کاربرد ترموكوپلهاي هر دسته ارائه خواهد شد.
|
نوع ترموکوپل |
محيط کاري مجاز |
حداکثر دماي کاري (C°) * |
توضيحات |
|
R & S |
۱۴۰۰ |
از تماس با فلز اجتناب شود | |
|
B |
اکسيد کننده ، بي اثر، خلأ براي فواصل زماني کوتاه |
۱۷۰۰ |
از تماس با فلز اجتناب شود. بسيار مناسب براي دماهاي بالاست. در دماي اتاق ولتاژ خروجي پائيني دارد |
|
T |
اکسيد کننده ، بي اثر، احياء کننده[3] در محيط تاحدودي خلأ |
۳۷۰ |
مناسب دماهاي زير صفر. قابليت تحمل رطوبت |
|
J |
اکسيد کننده ، بي اثر، احياء کننده در محيط تاحدودي خلأ |
۷۶۰ |
بسرعت آهن آن زنگ مي زند يا اکسيد مي شود |
|
K |
اکسيد کننده ، بي اثر |
۱۲۶۰ |
پوسيدگي سبز[4] در برخي محيطها |
|
N |
اکسيد کننده ، بي اثر |
۱۳۰۰ |
بسيار پايدارتر از نوع K در دماهاي بالا |
|
E |
اکسيد کننده ، بي اثر |
۸۷۰ |
مناسب براي دماهاي زير صفر. بالاترين ولتاژ خروجي بين ترموکوپلهاي معمول |
* حداکثر دماي کاري بستگي به ضخامت سيم هاي ترموکوپل دارد و بهتر است به جدول زيرين نيز توجه کنيد
جدول کاربرد انواع ترموکوپلها
|
نوع ترموکوپل |
قطر سيم (mm) | ||||
|
۳.۲۵ |
۱.۵۳ |
۰.۸۱ |
۰.۵۱ |
۰.۳۳ | |
|
R & S |
|
|
|
۱۴۸۲ |
|
|
B |
|
|
|
۱۷۰۵ |
|
|
T |
|
۳۷۱ |
۲۶۰ |
۲۰۴ |
۲۰۴ |
|
J |
۷۶۰ |
۵۹۳ |
۴۸۲ |
۳۷۱ |
۳۷۱ |
|
K |
۱۲۶۰ |
۱۰۹۳ |
۹۸۲ |
۸۷۱ |
۸۷۱ |
|
E |
۸۷۱ |
۶۴۹ |
۵۳۸ |
۴۲۷ |
۴۲۷ |
جدول حد بالاي دماي کاري پيوسته برحسب درجه سلسيوس براي انواع قطر سيمها
نکته :محدوده هاي قيد شده در جدول فوق ، براي ترموکوپلها با استفاده از غلاف سراميکي محافظ معمولي است . عمر کاري ترموکوپلها بستگي به نوع محيط کاري آنها نيز دارد . همچنين در فواصل زماني کوتاه مي توان از ترموکوپلها در دماهاي بالاتر از مقادير قيد شده در جدول نيز استفاده کرد.
منبع : جزوه آموزشي "ترموكوپلها"-شهريور ۱۳۸۵
محسن جزمي
[1] Oxidizing
[2] Inert
[3] Reducing
[4] Green Rot
اين وبلاگ با هدف اشاعه مفاهيم اندازه شناسي در زمينه كاليبراسيون وسائل اندازه گيري و تجهيزات ابزاردقيق در سطح ملي(ايران) ، باتوجه به روند رو به رشد كشور در بخش صنعت و نياز آزمايشگاههاي كاليبراسيون (وهمچنين آزمايشگاههاي آزمون) به پرداختن عميقتر به كاليبراسيون واندازه گيري ايجاد شده است .